Skip to content

Politiek dier

by Elmer on november 2nd, 2010

Vanochtend keek ik naar de aflevering van Pauw en Witteman van gisteravond. Kijkende naar Marcel van Dam, die als goede vriend van Harry Mulish aanwezig was, vroeg ik mij af waarom ik Marcel van Dam altijd heb bewonderd en walg van Wilders. Ik kreeg toen een vreemde associatie. Laatst zei een collega tegen mij “jij bent geen politiek dier”. En dat terwijl politiek me ongelofelijk bezig houdt en een belangrijk deel is van mijn leven. Wat hij bedoelde, is dat ik niet veel op heb met het politieke spel. Ik ben meer denker en waarnemer.

Wat heeft dat te maken met Marcel van Dam en Wilders?

Ik zal twee voorbeelden geven. In “Den Uyl en de affaire Lockheed” zit een scéne met Marcel van Dam als jonge staatssecretaris die typeert wat mij aanspreekt in Marcel van Dam. Marcel levert zijn ontslagbrief in bij Den Uyl omdat hij op principiële gronden vindt dat Prins Bernard voor de rechter moet komen. Marcel van Dam maakt zijn keus op de inhoud, vanuit principes. Den Uyl moet een hele avond op hem inpraten om praktische, machtpolitieke, argumenten het te laten winnen van het principiële, ideologische, standpunt van Marcel van Dam. Wat mij hierbij aanspreekt is dat Marcel van Dam de inhoud als uitgangspunt neemt en niet het spel. Hij is bevlogen, idealistisch. Hij wil inhoudelijk wat bereiken en kiest daarbij niet in eerste instantie voor zichzelf.

Dan nu Wilders. Toen de kabinetformatie tot een akkoord had geleid, stond hij voor de camera’s. Hij straalde. Hij genoot zichtbaar. En wat zei Wilders? “Ik ben blij dat ik Pechtold en Cohen uit de Trèvezaal heb gehouden.” Het is me niet meteen duidelijk geworden waarom mijn nekharen overeind gingen staan. Maar inmiddels weet ik het. Het gaat Wilders niet in de eerste plaats om de inhoud. Hij geniet vooral van het spel.

Dit laatste is de kern van het populisme. Centraal in een populistische partij staat niet de inhoud, die is flexibel, centraal staat het spel. De macht. En macht krijg je het makkelijkst door in te spelen op gevoel. Gevoel is makkelijker te beïnvloeden dan de ratio. Zie daar de kern van het succes van Wilders: Speel in op gevoel + Ga voor de macht. Met deze combinatie kun je ver komen in de politiek.

{lang: 'nl'}

From → Politiek