Skip to content

Gemoderniseerd auteursrecht

by Elmer on juni 20th, 2012

Een wereld zonder auteursrecht is heel goed voor te stellen. Auteursrecht is geen duizenden jaren oud. We hebben het vele millennia zonder gedaan. Van auteurs en schilders uit de Middeleeuwen weten we zelden de naam. Auteursrecht is een relatief recente uitvinding, aanzienlijk jonger dan de boekdrukkunst. In eerste instantie werd er een kopieer recht ingevoerd. Dit was een recht waarmee een drukker nadruk door een concurrent kon voorkomen. Pas begin 18e eeuw werd in Engeland voor het eerst auteursrecht ingevoerd. Het is pas eind negentiende eeuw in internationale verdragen geregeld. Auteursrecht op opgenomen muziek is nog jonger. Het is niet ouder dan de grammofoonplaat. Daarvoor bestond het niet. Vervolgens is hetzelfde auteursrecht ook toegepast op software.
Wat is auteursrecht in theorie? “Het auteursrecht is het uitsluitend recht van den maker van een werk van letterkunde, wetenschap of kunst, of van diens rechtverkrijgenden, om dit openbaar te maken en te verveelvoudigen, behoudens de beperkingen, bij de wet gesteld.” In de praktijk zijn er belangenorganisaties die heffingen innen en dit verdelen. Daarnaast is er een tussenhandel (entertainment industrie en uitgevers) die het auteursrecht van bij hen onder contract staande makers van dergelijke werken te gelde maken. Het zijn deze groepen die zich vastklampen aan een wereld waarin zij het fysieke monopolie hadden op de belangenbehartiging en de verspreiding van werken met auteursrecht.

Inmiddels heeft de digitale wereld een nieuwe werkelijkheid gecreëerd die een einde maakt aan dat fysieke monopolie. Desondanks verwachten de voormalige houders van het fysieke monopolie dat consumenten voor digitale muziek, boeken en films vrijwel hetzelfde betalen als voor de oude CD’s, DVD’s en boeken. De prijs staat in geen enkele verhouding meer tot de waarde die consumenten er aan geven. Dat is de reden dat het voor overheden onmogelijk is geworden om het auteursrecht te handhaven. Op het moment dat de beleving van burgers over de redelijkheid van wetten zo massaal afwijkt van wat er in een wet staat, rest maar één actie in een democratie. De wet aanpassen.
Er zijn nog meer uitwassen. Auteursrechten zijn een financieel product geworden. Auteursrechten zijn verkocht aan financiële instellingen als belegging. En ondertussen wordt voor iedere verkochte lege CD of DVD een heffing geind. En een deel van die heffingen gaat dan naar de aan financiële instellingen verkochte auteursrechten. Wetenschappelijke uitgevers werken het verspreiden van kennis tegen. Wetenschappelijke artikelen en boeken worden alleen tegen een hoge prijs verkocht. Op internet vind je vrijwel geen wetenschappelijke werken in het publieke domein. Hierdoor vinden leken die op zoek gaan naar informatie vooral veel onzin. Dit belemmert de vrije uitwisseling van kennis.
Ik wil dan ook pleiten voor een modernisering van het auteursrecht. Auteursrecht gebaseerd op de principes van de creative commons licentie. Een modern auteursrecht moet volgens mij gebaseerd zijn op de volgende uitgangspunten:
  1. Auteursrecht is onvervreemdbaar, het is gebonden aan de auteur en kan niet worden verhandeld.
  2. Kopiëren is toegestaan voor niet commercieel gebruik, mits met vermelding van de bron.

Ik ben er van overtuigd dat een gemoderniseerd auteursrecht volgens bovenstaande uitgangspunten op termijn auteurs meer oplevert dan doorgaan op de huidige weg.

{lang: 'nl'}

From → ICT en Politiek