Skip to content

informatie technologie en het gilde van de 20ste eeuw

by Elmer on juni 23rd, 2012

In mijn vorige blog heb ik een schets gegeven van de toekomst van het auteursrecht. Ik wil in deze post verder ingaan op de nauwe samenhang tussen informatie technologie en maatschappelijke ontwikkelingen. Deze samenhang heeft denken en invulling van het auteursrecht bepaald.
Voor de uitvinding van de drukpers, zijn auteurs blij met iedereen die de moeite neemt een boek te kopiëren. Dat is alleen mogelijk door het volledig over te schrijven. Zonder deze kopieën blijven ideeën ongelezen. De drukpers brengt nieuwe mogelijkheden. In korte tijd kunnen veel kopieën worden gemaakt en verkocht. Dat gebeurt met boeken, maar ook met pamfletten. De drukpers en pamfletten geven een impuls aan het debat. Het gemak waarmee ideeën kunnen worden verspreid, draagt er aan bij dat de vrijheid van meningsuiting in de negentiende eeuw gemeengoed wordt. Om de investeringen in de dure technologie (drukkerijen) te beschermen, wordt het kopiëren beschermd. Later wordt deze bescherming uitgebreid naar de auteur. De auteur heeft belang bij het kopieer recht van de drukker en de uitgever en heeft met de uitgever een rechtstreekse band. Distributie is kostbaar. Zowel het productieproces als de verspreiding moeten worden geregeld.

In de twintigste eeuw doet zich een nieuwe ontwikkeling voor in de informatie technologie.  Opnieuw als gevolg van technologie. In eerste instantie wordt het verspreiden van gespeelde muziek mogelijk, dankzij de langspeelplaat. In tweede instantie komen de moderne massamedia op. Radio en TV. De moderne massamedia maken het mogelijk om ideeën en muziek te verspreiden zonder de logistieke problemen van fysieke distributie.  Het afspelen van opgenomen muziek gaat onder het auteursrecht vallen. Om de belangen van de auteurs te behartigen, komen er belangenorganisaties van auteurs die voor he de royalties innen.  Het begint bij heffingen die radiostations moeten betalen, het eindigt met heffingen op onbespeelde CD’s en DVD’s omdat daar mogelijk muziek op kan worden opgenomen.

Inmiddels is er al enige tijd nieuwe technologie die het mogelijk maakt om digitaal en kosteloos te kopiëren. Ook het bereiken van een groot publiek via internet is vrijwel kosteloos. Youtube bewijst dat dat het mogelijk is om een groot publiek te bereiken zonder tussenkomst van een uitgever. Het potentiele publiek van alles wat op internet wordt gepubliceerd, loopt in de miljarden. Dit publiek maakt volop gebruik van de ongelimiteerde mogelijkheden om gratis te kopieren. Uitgevers en distributeurs zetten zware middelen in om hun monopolie te handhaven. Ze hopen het tij te keren met kopieerbeveiliging. Wat ze niet doen, is de prijs van hun producten aanpassen.

De digitale wereld biedt auteurs een unieke kans: rechtstreeks contact met afnemers, zonder afhankelijkheid van een uitgever. Kopieren is kosteloos. Aantallen zijn onbegrensd. Tijd speelt geen rol om de hele wereld te bereiken. Deze nieuwe technologie bepaalt de toekomst van het auteursrecht. Er zijn maar weinig nieuwe bedrijven die dit begrijpen. Youtube begrijpt het. Apple begrijpt het. Spotify begrijpt het. Er is nog steeds bereidheid bij consumenten om te betalen voor muziek en informatie. Ook in het digitale tijdperk. Alleen niet meer dezelfde bedragen. Een paar kwartjes, hooguit een paar euro, voor een App. Voor muziek gelden dezelfde bedragen. Dat is wat de consument er voor over heeft. Er zijn twee aloude gezegden die de nieuwe realiteit goed weergeven: “wie het kleine niet eert, is het grote niet weert” en “vele kleintjes maken één grote”.

De huidige ontwikkelingen op het gebied van auteursrecht zijn te vergelijken met het lot van de gilden in de 17e eeuw: zij moesten plaatsmaken voor massaproductie in de industrie. In de middeleeuwen domineerden gilden. Zij organiseerden de ambachten en zorgden voor opleiding van vaklieden. Ze hielden de prijzen hoog, zodat de vaklieden goed werden betaald. Zij bepaalden wie wat mocht produceren. In de achttiende eeuw maakte technologie daar een einde aan. Door stoommachines werd goedkope massaproductie mogelijk. De vrije markt was geboren. Dit zelfde gebeurd nu met het werk van auteurs.

Het einde van het gilde heeft ons ongekende economische welvaart gebracht. Het einde van het auteursrecht gilde zal ons ongekende intellectuele welvaart brengen.

{lang: 'nl'}

From → ICT, ICT en Politiek